تبلیغات
دامپزشکی و اطلاعاتی در رابطه با آن - مواد ضد عفونی كننده وعملكرد آن ها
عملكرد مواد ضد عفونی كننده سطحی
مواد ضدعفونی كننده بسته به نوع ارگانیسمی كه با آن روبرو می شوند توانایی های مختلفی دارند .

ارگانیسم های باكتریایی
.اغلب ضد عفونی كننده ها میكروب كش هستندولی بعضی فقط سیكل زندگی باكتری را مختل می كنند(باكتری و ستاتیك) تعداد زیادی ازمواد ضد عفونی كننده از رشد باكتری گرم مثبت جلوگیری می كنند در حالیكه بعضی دیگر باكتری های گرم منفی را غیر فعال می نمایند .یك ضد عفونی كننده می تواند با یك غلظت میكروب كش، در حالیكه با غلظتی كمتر مختل كننده سیكل زندگی باكتری باشد .

ارگانیسم های ویروسی
. ویروسها برای ضد عفونی كننده ها ایجاد اشكال می نمایند، چون تا زماینكه ویروسها در سلولها میزبان هستند تحت تأثیر قرار نمی گیرند .اغلب ضد عفونی كننده ها به میزان جزئی ویروسها را غیر فعال می نمایند .برای غیر فعال كردن ویروس، ماده ضد عفونی كننده باید پروتئین اطراف اسید نوكلئیك (مواد ژنی) را از هم بگسلد .اگر فقط پوشش ویروس (و نه محتویات آن) تخریب گردند، اسید نوكلئیك ویروس می تواند وارد سلول میزبان شده و مجدداًٌ فعال گردد .

ارگانیسم های قارچی
. ضد عفونی كننده هایی كه در هچریها و مرغداریها استفاده می شوند، خواص قارچ كشی و جلوگیری كننده از رشد قارچها را دارند، همچنین باید قابلیت تخریب ویاغیر فعال كردن اسپورهای قارچی را نیز داشته باشند .ولی ارگانیسم های قارچی به سختی از بین می روند و اغلب قارچ كشها برای قارچها تنها بعنوان سم عمل می كنند و سلولهای قارچی را نابود نمی سازند .

ارگانیسم های تك یاخته ای
. بعضی از انگلهای تك یاخته ای (ولی نه همه آنها) بخشی از سیكل زندگی خود را در خارج از بدن میزبان می گذرانند .بنابراین باید در دوران غیر فعال بودن آنها بوسیله بعضی از ضد عفونی كننده هایی كه بر این ارگانیسم ها موثرند به آنها حمله ور شد كه معمولا در این هنگام بیشترین مقاومت را دارند .تعداد كمی از مواد ضد عفونی كننده بر ضد ارگانیسم های تك یاخته ای طیور مفید هستند .اگر چندین تركیب شیمیایی به این منظور استفاده می شوند، غلظت و قیمت آناه استفاده از آنها را غیر قابل قبول می كند .
 

مواد شیمیایی مورد استفاده به عنوان ضد عفونی كننده
مواد شیمیای كه بعنوان ضد عفونی كننده سطحی مصرف می شوند تأثیر بسیار متنوع دارند .شاید مواد ضد عفونی كننده براساس اجزاء تشكیل دهنده بسته بندی شود، ولی عوامل متعددی بر قدرت آنها موثرند كه تمام اینها باید شناخته شوند تا از تاثیر طبیعی ماده ضد عفونی كننده آگاه باشیم .
 

كروزول و اسید كرسیلیك
كروزول و اسید كرسیلیك مایعات زرد و قهوه ای رنگ مشتقات زغال سنگ قیراندود هستند .بوی زننده ای داشته و تحریك كننده پوست هستند و وقتی آب به آنها اضافه شود شیری رنگ می شوند ، ولی عمل جرم كشی بسیار با ارزشی دارند .انواع گوناگون آنها موجودند، بعضی از آنها همراه با مواد تمیز كننده استفاده می شوند، كه بوی آنها ممكن است به جوجه های یك روزه صدمه بزند .اینها بر ضد میكروبهای گرم منفی و گرم مثبت، اغلب قارچها و بعضی ویروسها موثر هستند .با آنیونها (تركیباتیونیزه) سازگار هستند، ولی با تركیبات غیر یونیزه سازگاری نداشته و در محیط با PH اسیدی بهترین عمل را دارند .این مواد در مرغداری بیش از هچری مورد استفاده دارند .كروزول یا متیل فنل (C6H4CH3OH) می تواند برای ضد عفونی كفها و یا سطوح سالن و وسایل و حوضچه های ورودی سالن استفاده شوند .
 

فنل ها
اینها از مشتقات زغال سنگ قیراندودند كه اساس آن را اسید كربولیك (C6H5OH)تشكیل می دهد .مواد مشابه مصنوعی نیز در این طبقه بندی قرار می گیرند .فنل یك بوی خاص دارد، در حضور آب شیری رنگ می شود و یك جرم كش موثر است .معمولترین انواع مورد استفاده آن آریل فنل مصنوعی، آلكیل فنلهای ساده، هلوژنهای فنله و نیتروفنلها می باشند .اغلب فنلها بامواد ضد عفونی كننده غیر یونیزه (نه آنیونی و نه كاتیونی بلكه تركیبات كلوئیدی خنثی) سازگاری نداشته و نباید با آنها استفاده گردند .فنلها با تركیبات آنیونیك (تركیبات یونی با بارمنفی) سازگاری دارند و در PH قلیایی فعالتر بوده زیرا محلولترند .عمل آنها سریع است .بعضی از این مواد ضد عفونی كننده بر ضد قارچها، باكتریهای گرم مثبت و گرم منفی موثرند، ولی در مقابل اسپورهای باكتریایی اثری ندارند .اینها می توانند بعضی ویروسها را تحت تأثیر قرار دهند .فنلها در غلظتهای زیاد بعنوان یك سم پروتوپلاسمیك عمل می نمایند، به سلول نفوذ كرده و دیواره آنها را می گسلند و پروتئینهای سلولی رسوب می كنند، ولی در غلظتهای كم تنها سیستمهای آنزیمی سلول مختل می شوند .فنلهای مصنوعی می توانند برای آغشته كردن تخم مرغها، بهداشت هچری و وسایل و حوضچه های ورودی سالن ها استفاده شوند .

ضریب فنل
. این ضریب تعیین كننده قدرت كشندگی مواد ضد عفونی كننده نسبت به قدرت كشندگی فنل خالص است .این ضریب برای مقایسه تأثیر مواد ضد عفونی كننده در قیاس با عمل فنل استفاده می شود، ولی پیچیدگی این قیاس آزمایشگاهی خیلی زیاد است .آزمایش باید بطور دقیق و منظم انجام شود .
 

ید
تركیبات یده بشكل یدوفور در دسترس بوده كه شامل تركیبات معدنی و محلولهای مواد آلی هستند و معمولاً عمل آنها غیر یونی بوده و قابل حل در آب می باشند .اجراء آن تنها بااسیدنو كلئیك سلول واكنش نشان می دهند . اینها در محیط اسیدی ( با PH 2 تا 4) مواد ضدعفونی كننده خوبی هستند و فعالیت آنها در محیط با PH قلیایی و در حضور مواد آلی كم می شود .بر روی باكتری های گرم مثبت و گرم منفی موثرند و به اسید نوكلئیك ارگانیسم حمله می نمایند .یدوفورها همچنین درمقابل قارچها وبعضی ویروسها موثرند .
 

كلر
كلر یك تركیب ضد عفونی كننده موثر بوده كه به اشكال پودری (هیپو كلریت سدیم یاكلسیم همراه با تری سدیم فسفات هیدراته) و اشكال مایع (محتوی هیپو كلریت سدیم، كلرامین های آلی و دی اكسید كلر) موجود است .وقتی كلر آزاد تركیبات كلره در حدود ppm 300-200 باشد، ضدعفونی كننده خوبی می باشد .وقتی عنصر كلر یا هیپو كلریتها به آب اضافه شوند، اسید هیپوكلروس (HOCL) می سازند كه اثر میكروب كش دارد، ولی در حضور مواد آلی، كلر با مواد آلی تركیب شده و تركیبات با ثباتی می سازند و بنابراین كلر آزاد در محلول كاهش می یابد .كلر بر ضد باكتریها و قارچها موثر است و وقتی از هیپوكلریتها بدست آید به پوشش پروتئینی و اسید نوكلئیك ویروسها حمله می كند .كلرهای متصله مثل كلرامینها فعالیت كمی دارند .محلولهای كلردار در محلولهای اسیدی بیش از محلولهای قلیایی موثرند و در محلولهای گرم بیش از محلولهای سرد تأثیر دارند .هیپوكلریتهای سدیم خیلی فعالند، ولی عمر ضد عفونی كنندگی آنها كوتاه است . در مقابل هیپوكلریت كلسیم تأثیر كمتری دارد ولی كیفیت ضد عفونی كنندگی آن در یك دوره طولانی باقی می ماند .بعضی از تركیبات كلردار پوست را تحریك كرده و فلزات را تخریب می نماید .
 

آمونیوم چهارتایی
این تركیبات كاتیونیك (یونهای با بار مثبت) بدون بو و شفاف بوده و عمدتاً محرك نیستند .فعالیت ضد یونی و تمیز كنندگی دارند و بعنوان ماده ضد عفونی كننده در سطح اجسام كاملاً موثر می باشند .تركیبات آمونیوم چهارتایی كاملاً قابل حل در آب هستند، ولی در محلولهای صابونی یا جایی كه بقایای صابونی یا مواد تمیز كننده آنیونیك حضورداشته باشند نمی توانند استفاده شوند .تأثیر جرم كشی آنها در حضور مواد آلی كاهش می یابد .این مواد شیمیایی بر ضد باكتریهای گرم مثبت موثرند و كمی هم روی باكتریهای گرم منفی تأثیر دارند و بعضی قارچها و ویروسها را هم مختل می كنند .تأثیرآنها با افزودن كربنات سدیم بیشترمی گردد چون كربنات سدیم محلول را قلیایی می كند .در محیط كمی اسیدی و آبهای سخت نیز كاملاً موثر می باشند .در موارد زیادی به محلول حاوی ppm 500 آمونیوم چهارتایی و ppm 200EDTA (اسید اتیلن دی آمین تترااستیك) كربنات سدیم می افزایند تا PH محیط به 8 برد (در حدودو ppm200) واز تركیب فوق برای ضد عفونی هچری استفاده مینمایند.این تركیب را می توان بر روی زمین، دیوارها و سینی های ستر استفاده كرد .
توجه . استفاده از تركیبات آمونیوم جهارتایی در مجتمع های پرورش طیور، در بعضی كشورها با اعتراض روبرو شده است، چون اثرات مضری برای انسان مصرف كننده گوشت طیور دارد .این ماده باید پنج روز قبل از كشتار طیور مصرف نشود .
 

فرمالدئید (
HCHO)
فرمالدئید بر پروتئینهای پوشاننده اسید نوكلئیك واجزاء اسید نوكلئیك تأثیرمی گذارد، ولی زمان، غلظت، PH و طبیعت آبی كه در آن حل می شود بر روی میزان انتشار آن موثر است .اگرچه محلول 10درصد فورمالین در آب ضدعفونی كننده قویی بشمار می رود، ولی استفاده از فرمالدئید بشكل گاز برای بخار دهی ارجحیت دارد .احتمالاً این ماده بیش از همه ضد عفونی كننده هایدیگر در هچری استفاده می شود، و این اطمینان زیاد مورد بررسی و تحقیق خاص است .

بخار
فرمالدئید
فرمالدئید در بازار بصورت محلول 40 درصد در آب و بنام فرمالین 37 درصد (از نظر وزنی) و بشكل پود پارا فرمالدئید كه حاوی 91 درصد فرمالدئید است موجود می باشد .وقتی هركدام از این مواد گرم شود، گاز فرمالدئید تولید خواهد شد .این گازمعمولاً سمی است و در غلظتهای بیش از ppm 5 ازتنفس آن باید خودداری نمود .پوست خیلی نسبت به فرمالین حساس است و نباید با آن تماس مستقیم داشته باشد .
 

استانداردهای مجاز مجاورت با گاز فرمالدئید برای انسان
انسان نسبت به تنفس گاز فرمالدئید بسیار حساس است و به همین دلیل در ایالات متحده برای حفظ سلامتی پرسنل از جراحات ناشی از تنفس آن غلظتهای ماكزیممی را تعیین كرده اند(مقررات مشابهی در برخی كشورهای دیگر نیز وجود دار)

الف
حداكثر گازمجاز درمدت 15 دقیقه . غلظت مجاز گاز فرمالدئید برای این مدت كوتاه ppm 2 ذكر گردیده است كه بسیار ناچیز است .

ب
حداكثر گاز مجاز در مدت 8 ساعت در روز . غلظت مجازگاز فرمالدئید برا ی افرادی كه بیش از 15 دقیقه و یا در تمام مدت روز در مجاورت این گاز قرارمیگیرند ppm 5/0 ذكر گردیده است .

ج
حفاظت در مقابل اشكال مختلف فرمالدئید . مقادیر ذكر شده تحت عنوان غلظت مجازگاز فرمالدئید در مورد اشكال مختلف فرمالدئید (گاز ، مایع وموادی مانند تریوكسن)صدق می كند و پرسنل باید هنگام كار با این مواد از ماسكهای مخصوص استفاده كنند .
 
 

راهنمایی هائی برای استفاده از فرمالین
حرارت لازم برای رهایی گاز فرمالدئید از فرمالین بوسیله مخلوط كردن آن با پرمنگنات پتاسیم (4KMnO) تولید خواهد شد .استفاده از یك ظرف لعابی یا سفالی تنیجه كار را خیلی بهتر می كند، چون هنگام تركیب این دو ماه جوشش ایجاد می شود و كف كردن و پراكنده شدن مواد رخ خواهد داد و لذا نباید از ظروفی كه ترك دارنداستفاده شود.در عمل باید ظرف حاوی پرمنگنات را در محل مورد نظر برای بخار دادن قرار داده و سپس فرمالین را بیفزایند .
توجه . هگر پرمنگنات را به فرمالین اضافه نكنید .هنگام تركیب دو ماده شیمیایی حرارت زیادی تولید می شود كه باید مراقب باشید .گاز فرمالدئید بسرعت تولید می شود، مراقب باشید این گاز به چشم برخورد نكند .
 

توصیه هائی برای تركیب فرمالین و پرمنگنات
دو قسمت حجمی فرمالین را بایك قسمت وزنی پرمنگنات پتاسیم تركیب می كنند .به این ترتیب یك انفجارگازی كامل بوجود می آید و وقتی واكنش كامل باشد یك پودر خشك قهوه ای برجای می ماند .اگر باقیمانده خیس باشد پرمنگنات بكار برده نشده است، ولی اگر باقیمانده ارغوانی باشد پرمنگنات زیادی بكار برده شده است . برای بخار دادن مكانهای مختلف، غلظتهای متفاوتی از گاز فرمالین لازم می شود .غلظت معمولی با تركیب 40 سی سی فرمالین با 20 گرم پرمنگنات پتاسیم برای هر 83/2 متركعب فضا استفاده گردیده كه این غلظت بعنوان ×1 گفته می شود .غلظتهای دیگر ×2 )دو برابر مقادر بالا) ×3 و ×5 هستند .
 

توصیه هائی برای استفاده از پارا فرمالدئید
برای رهایی فرمالدئید از پودر پارا فرمالدئید باید این پودر روی یك تاوه ته گود و یا صفحه الكتریكی با ترموستات Cº 232 قرار داده شود .برای تهیه غلظت ×1، 10 گرم پارا فرمالدئید را به ازاء هر 80/2 مترمكعب فضا بكار می برند .گرم كردن 450 گرم پارا فرمالدئید روی یك تاوه باعث آزاد شده فرمالدئید بمدت 20 دقیقه خواهد شد .
 

درجه حرارت و رطوبت برای حداكثر ضدعفونی كنندگی فرمالدئید
تأثیر گاز فرمالدئید در حضور حرارت و رطوبت افزایش می یابد .چنانچه حرارت محل بخار دادن كمتر از Cº 24 و رطوبت نسبی آن كمتر از 75 درصد باشد هیچگاه به نتیجه مطلوب نخواهیم رسید .
 

خنثی كردن گاز
Cº 2 با ئیدروكسید آمونیوم
در موارد خاصی لازم است كه عمل گاز فرمالدئید را پس از پالان دوره بخاردهی قطع نمائیم .
معمولاًاین عمل از طریق باز كردن راههای ورودی و خروجی هوای انكوباتور و یا اتاقها انجام می گردد، و این عمل به آهستگی صورت می گیرد.برای سرعت عمل می توان از محلول 26 تا 29 درصد هیدروكسید آمونیوم استفاده كرد .برای اینكار باید به همان میزان فرمالدئید مصرف شده از هیدروكسید آمونیوم، روی سطح بخار داده شده بپاشند وبرای هرگرم پارا فرمالدئید باید 4 سی سی هیدروكسید آمونیوم استفاده شود .به هر حال در هر دو مورد، هیدروكسید آمونیوم گاز فرمالدئید باقیمانده را خنثی می كند .
 

قدرت بخار فرمالدئید
درمكانهای مختلف غلظتهای متفاوت گاز فرمالدئید لازم می گردد، و طول زمان بخار دادن نیز فرق می كند .این گاز برای جنین زنده و جوجه های تازه ازتخم درآمده مضر است و باید دقت فراوان بعمل آید كه غلظت گاز و طول بخار دادن، تمام ارگانیسم های بیماری زا را در حد ممكن از بین ببرد و در عین حال برای جنین و جوجه ها كشنده نباشد .


تاریخ : سه شنبه 28 بهمن 1393 | 10:57 ب.ظ | نویسنده : مهران رجبی | نظرات

  • بن تن | قالب وبلاگ | دنیای اس ام اس