تبلیغات
دامپزشکی و اطلاعاتی در رابطه با آن - یماری تولارمی چیست؟

یماری تولارمی چیست؟

تولارمی كه به آن تب خرگوش یا تب مگس گوزن یا آهو Deer-fly fever نیز گفته می شود یك بیماری باكتریایی است كه  واگیری آن زیاد  است و بیشتر در جوندگان وحشی دیـــــــده می شود. با اینهمه این بیماری می تواند به حیوانات اهلی نیز  منتقل گردد و باعث بیماری و مرگ شود. این بیماری همچنین یك بیماری مشترك بین انسان و دام محسوب می گردد. باكتری این بیماری را از بیش از یكصد گونه جانوری از جمله پرندگان جدا كرده اند.

 عامل بیماری تولارمی بیماری زایی بسیار زیادی دارد و ورود تنها چند عدد باكتری به بدن انسان می تواند باعث بیماری  انسان گردد. بنابر این تولارمی  از بیماریــــــــهایی محسوب می گردد كه امكان استفاده از آن در بیوتروریسم یا عملیات تروریستی وجود دارد.

 اگرچه گزارشات بالینی از وجود این بیماری در ایران و در میان مردم  حكایت می كند  با اینهمه  گزارشی از آلودگی دامها با این بیماری  موجود نیست. از طرف دیگر حتی علایم بالینی بیماری نیز در میان دامهای اهلی كشورمان گزارش نشده است.

چرا نام بیماری را تولارمی گذاشته­اند؟

این بیماری اولین بار در سال 1911 در شهرستان تولار  Tulareدر ایالت كالیفرنیا  در نوعی سنجاب مشاهده شد كه علایم آن به صورت بیماری شبه طاعون بود . در سال 1914 در همان ایالت بیماری در یك كارگر رستوران مشاهده شد بنابراین نام آن را تولارمی گذاشتند.  امروزه این باكتری  در همه جای نیمكره شمالی یافت می شود.   

 

بیماری تولارمی چگونه منتقل می­شود؟

میزبان اصلی و مخزن بیماری تولارمی، خرگوش و جوندگان وحشی از جمله انواع موش، سنجاب و سمور می باشد و انسان و حیوانات اهلی میزبان تصادفی این بیماری محســــــوب می گردند. انتقال این بیماری به انسان و حیوانات اهلی بیشتر از طریق گزش كنه ها و بندپایان می باشد. كنه ای كه با باكتری آلوده شود می تواند آن را از طریق تخم به نوزادان نیز منتقل نماید كه در همه گیری شناسی بیماری اهمیت خاصی پیدا می كند. انسان همچنین از طریق تماس با لاشه های آلوده و خوردن گوشت نیم پزآلوده،  به بیماری مبتلا می شود. خوردن آب آلوده نیز، انسان را به بیماری مبتلا می سازد. بیشترین مبتلایان انسانی در آمریكا در دو فصل است. فصل بهار كه اوج فعالیت كنه ها است و فصل پاییز كه فصل شكار خرگــــــوش و پوست كنی آن و تماس با خرگوش است. در میان حیوانات اهلی بیشترین آلودگی در میان گوسفندان و در فصل بهار و در اوج فعالیت كنه ها اتفاق می افتد.

        

            

انواع خرگوش و سایر جوندگان مانند سگ آبی و انواع سنجاب و موش و موش آبی میزبانان اصلی و مخزن بیماری تولارمی می باشند.

 

گزارشاتی موجود است كه نشان می دهد انسان در اثر گازگرفتگی و چنگ زدگی گربه مبتلا به بیماری شده است. این انتقال به صورت مكانیكی می باشد. در این حالت دهان و پنجه های گربه در هنگام تغذیه از جوندگان، آلوده می شود و این آلودگی به انسان منتقل می گردد.

 انتقال از طریق استنشاق هوای آلوده نیز گزارش شده است.

علایم بالینی بیماری چیست؟

اگرچه باكتری بیماری تولارمی از بسیاری از حیوانات اهلی جدا شده است اما علایم بالینی بیماری در این حیوانات به خوبی توصیف نگردیده است. بیماری در گوسفند كه در میان حیوانات اهلی بیشترین آلودگی در آن گزارش شده است به دنبال گزش تعداد ریادی كنه اتفاق می افتد.

در معاینه گوسفند بیمار معمولا آلودگی شدید با كنه ها مشهود است. تب، خشك شدن عضلات، برگشتن سر به عقب، خم كردن پاهای عقب، افزایش تعداد تنفس، سرفه و اسهال از نشانه های معمول بیماری در گوسفند است. مدفوع تیره و بدبو است و تكرر ادرار با دفع مقدار كمی ادرار در هر بار دیده می شود. گوسفند آلوده ممكن است از گله جدا شده و عقب بیافتد. وزن بدن به سرعت كاهش می یابد و ضعف و بیحالی در عرض چند روز اتفاق می افتد اما فلجی دیده نمی شود و حیوان در حالیكه افتاده است تقلا میكند. مرگ معمولا در عرض چند روز حادث می شود با اینهمه ممكن است تا دو هفته طول بكشد. معمولا همه پشم یا تكه هایی از آن در گوسفندانی كه بهبودی می یابند می ریزد اما در گوسفندان ایمنی طولانی مدت ایجاد میشود.

در اسب تب تا 42 درجه سانتیگراد و خشك شدن مفاصل و تورم پاها دیده می شود. شدت بیماری در كره اسبها بیشتر است و به غیر از علایم مذكور، مشكل تنفسی و عدم هماهنگی هنگام راه رفتن نیز ممكن است دیده شود.

به علت آنكه در خرگوش و جوندگان وحشی، بیماری در حیوان اغلب بعد از مرگ تشخیص داده می شود نشانیهای بالینی در این حیوانات به خوبی توصیف نشده است. با این همه در حیواناتی كه  به صورت تجربی آلوده شده اند نشانیها شامل تب،  ضعف و بیحالی، زخم  و آبسه در روی پوست، تورم غدد لنفاوی و  مرگ در عرض 8 الی 14 روز می باشد.

بیماری در انسان چگونه است؟

از نظر بالینی بیماری در انسان را به هفت نوع تقسیم نموده اند:

 1  - دانه ای زخمی Ulceroglandular  كه زخم پوست همرا تورم غدد لنفی موضعی  می باشد.

2   - دانه ای Glandular   كه تورم غدد لنفی بدون زخم است.

3   - دانه ای چشمی Oculoglandular  كه تورم غدد لنفی همراه تــــــورم ملتـــحمه چشم می باشد.

4   - حلقی دهانی  Oropharyngeal كه تورم غدد لنفی همراه تورم  دهان، حلق و لوزه ها است.

5   - رودوی Intestinal  كه همراه درد شكم و استفراغ و اسهال می باشد.

6   - پنومونی یا شكل ذات الریه بیماری

7   - تیفوئیدی   Typhoidalكه بیماری تب دار بدون سایر علایم است.

      

تــــــورم ملتـــحمه چشم و تورم غدد لنفی گردن در بیماری تولارمی در انسان

 

 علایم كالبدگشایی چیست؟

در روی پوست گوسفندانی كه تازه تلف شده اند ممكن است تعداد زیادی كنه دیده شود. در حیواناتی كه مدت زمانی از مرگ آنها گذشته است در زیر پوست نقاط احتقان خون با رنگ قرمز تیره تا قطر 3 سانتیمتر مشهود است كه ممكن است همراه تورم و نكروز بافتی در آن محل باشد. این جراحات محل اتصال كنه ها می باشند. پرخونی و تورم غدد لنفی كه از این نكات دارای جراحت لنف حمع آوری  می كنند اغلب دیده می شود. تورم و پرخونی ریه ها و كبدی شدن آنها گاهی مشهود است.

در كالبد گشایی خرگوش بیمار، كا نونهای نكروز روی كبد كه این كانونها كوچك و منتشر می­باشند دیده می­شود. ممكن است كانونهای نكروز از نوع پنیری در طحال، مغز استخوان، غدد لنفاوی و ششش ها نیز دیده شود. معمولا طحال متورم است. این علایم ممكن است در سایر حیوانات نیز دیده شود.

چگونه بیماری را تشخیص دهیم؟  

برای تشخیص قطعی بیماری نیاز به جداسازی باكتری می باشد. برای حداسازی باكتری از نمونه های شش، غدد لنفاوی و طحال می توان استفاده كرد. از بیماریهایی كه با تولارمی اشتباه می شوند می توان فلجی حاصل از كنه ها را نام برد. شرایط محیطی و زمانی برای بروز این دو بیماری یكسان است. اما دام در فلجی حاصل از كنه ها تب ندارد. همچنین فلجی در این بیماری موجود است كه در تولارمی دیده نمی شود. از طرف دیگر با از بین بردن كنه­ها در فلجی كنه­ای معمولا بهبودی حاصل می­گردد.

چگونه بیماری را درمان كنیم؟

برای درمان بیماری در انسان و دامها می­توان از استرپتومایسین، جنتامایسین، تتراسیكلینها و كلرامفنیكل استفاده كرد. اكسی تتراسیكلین با دز 6 الی 10 میلیگرم برای هر كیلو وزن بدن در درمان بره­ها بیشتر از پنی سیلین و استرپتومایسسین موثر بوده است.

 

چگونه بیماری را كنترل كنیم؟

با مبارزه با كنه­های  ناقل و حمام دادن و اسپری گوسفندان بیماری به آسانی در گوسفند قابل كنترل است. در مناطقی كه بوته زار است و شرایط محیطی برای كنه ها مناسب است مبارزه با كنه ها باید از برنامه­های معمول باشد. اگرچه واكسن برای تجویز به دامها به صورت آزمایشی ساخته شده است اما به صورت تجارتی در بازار موجود نیست.

برای كنترل بیماری در انسان باید شكارچیان در مناطقی كه بیماری بومی است هنگام پوست كنی خرگوش­ها بهداشت را رعایت كرده و از دستكش استفاده كنند و از شكار خرگوش­هایی كه بیمار و ضعیف هستند و توان كافی برای دویدن ندارند اجتناب نمایند. مردم از خوردن گوشت نیم پز خوداری نمایند و به طریق مناسب از گزیده شدن توسط كنه ها دوری نمایند.



تاریخ : جمعه 1 اسفند 1393 | 05:51 ب.ظ | نویسنده : مهران رجبی | نظرات

  • بن تن | قالب وبلاگ | دنیای اس ام اس