تبلیغات
دامپزشکی و اطلاعاتی در رابطه با آن - ماهی سفید مهمترین ماهی استخوانی دریای خزر

مقدمه :

خزر نام قومی است وحشی که در حاشیه شمالی این دریا در شمال قفقاز حکومت داشتند . سپس گروهی از آنان بطرف قسمت جنوب غربی قفقازیه و شبه جزیره کریمه در شمال دریای سیاه مهاجرت کرده و سرزمین خزران را ایجاد نمودند. دریای خزر با وسعت 3733000 کیلومتر مربع بزرگ ترین دریاچه جهان و یک مخزن آبی مشترک بین پنج کشور جمهوری اسلامی ایران، جمهوری آذربایجان، جمهوری فدراتیو روسیه، جمهوری قزاقستان و جمهوری ترکمنستان می باشد. این دریا دارای ماهیان با ارزش اقتصادی فوق العاده بوده و در آن 115 گونه و زیر گونه از انواع ماهیان زندگی می کنند . از مهمترین ماهیان این دریا میتوان پنج گونه منحصر بفرد ماهیان خاویاری شامل فیل ماهی، تاس ماهی ایران (قره برون) تاس ماهی روس (چالباش)، شیب ، ماهی ازون برون (دراگول) و از ماهیان استخوانی ماهی سفید ، کفال ، سیم ، سوف، کپور، سس ماهی، ماهی آزاد و کیلکا ماهیان را نام برد.

ماهی سفید مهمترین ماهی استخوانی دریای خزر بوده و با توجه به ارزش غذایی بالا، کیفیت عالی گوشت و لذیذ بودن مورد توجه صیادان، ساحل نشینان و مردم کشور ما و حتی سایر کشورهای حاشیه دریای خزر می باشد . طول عمر این ماهی در دریای خزر 10-9 سال بوده و صید سالیانه این ماهی معمولاً از 10 مهرماه شروع و تا 10 فروردین ماه ادامه می یابد.ماهی سفید در حوزه ایرانی دریای خزر دارای دو فرم بهاره و پائیز بوده و برای تخم ریزی و تکثیر طبیعی وارد منابع آب شیرین رودخانه ها و تالاب های حاشیه این دریا می شود.

رده بندی:

راسته :

کپور ماهی شکلان

Cypriniformes

خانواده :

کپور ماهیان

Cyprinidae

جنس :

ماهی سفید

Rutilus

گونه :

ماهی سفید

Rutilus frisii kutum

نام انگلیسی:


Kutum

نام روسی:


Kutuma

نام فارسی:

ماهی سفید


نام محلی:

ماهی سفید


مشخصات ظاهری:

فرم بدن دوکی شکل و از طرفین فشرده ، قسمت پشت تیره رنگ، طرفین نقره ای روشن و ناحیه شکمی سفید رنگ می باشد. دارای پنج سری باله شامل دو باله سینه ای ، دو باله شکمی ، یک باله پشتی ، یک باله مخرجی و یک باله دمی هموسرک می باشد .مشخصات کلیدی آن برای شناسایی به شرح زیر است.

دارای دندان حلقی یک ردیفی 5-6 ، گاهی 5-5 یا 6-6 ، دهان نیمه زیرین با پوزه متحرک و فاقد سبیلک ، فلس ها دایره ای شکل(سیکلوئیدی) به اندازه متوسط ، ارتفاع بدن کمتر از طول سر یا برابر آن و طول باله مخرجی بزرگتر از ارتفاع آن است.

اندازه بیشینه طول این ماهی 71 سانتیمتر با وزن 4 کیلوگرم ، میانگین طول 45 سانتیمتر و میانگین وزن 1100 گرم می باشد.

این ماهی در دوطرف بدن دارای خط جانبی با فرمول LL بوده که از سر پوش آبششی تا انتهای ساقه دمی کشیده شده است . کمان آبششی واجد 12-8 عدد خار آبششی می باشد.

در این ماهی در فصل تخمریزی ، جنس نر برروی سر و اطراف بدن واجد برجستگی های سفید خاری شکل شده که اصطلاحاً به آن لباس عروسی می گویند(عباسی و همکاران،1378).

چشم دارای لبه آزاد و برای دیدن فواصل نزدیک بکار رفته و در تغذیه و جهت یابی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.در جلو و طرفین پوزه دو سوراخ بینی وجود دارد که در جلوی چشم ها واقع شده و هر سوراخ بینی توسط یک چین پوستی به دو بخش تقسیم می شود. کف حفره بینی از اپتیلوم بویایی پوشیده شده و هنگام شنای ماهی آب از طریق بخش قدامی سوراخ بینی وارد و ازبخش خلفی آن خارج شده و این امر باعث تحریک سلولهای بویایی می شود.

اندام شنوایی از گوش داخلی تشکیل یافته و توسط استخوانهای Weber با کیسه شنا در ارتباط بوده و موجب تقویت صدا می شود. این ماهی از حس شنوایی نسبتاً قوی (HZ 700-17( برخوردار است.

کیسه شنا در ماهی سفید دو قسمتی بوده و بخش عقبی آن تیز یا نوک داراست و توسط لوله ای بنام مجرای پنوماتیک به پشت مری متصل میگردد (Weber 1991) .

ترکیب شیمیایی بدن ماهی سفید

ترکیب شیمیایی بدن ماهی سفید بر حسب جنسیت، وزن، سن، رژیم غذایی و زمان نمونه برداری متفاوت بوده ولی بطور عمومی بقرار زیر می باشد.

پروتئین

چربی

رطوبت

خاکستر

20-18

6-4

76-74

2-1

جدول 1: ترکیب شیمیایی بدن ماهی سفید (درصد)

زیست شناسی ماهی سفید

تغذیه طبیعی:

ماهی سفید از نظر رژیم غذائی جزء ماهیان همه چیز خواه بوده ولی برخلاف سایر ماهیان همه چیز خوار به دلیل کوتاه بودن طول روده دارای طیف غذایی محدودی می باشد. این ماهی به عنوان غذای آغازین از انواع پلانکتن های گیاهی و جانوری و لارو حشرات استفاده نموده ولی پس از رسیدن به وزن بالاتر و در مراحل پس از مهاجرت به دریا عمدتاً از صدفهای دو کفه ای تغذیه می نماید (جدول 2).

دستگاه گوارش در ماهی سفید شامل دهان، حفره دهانی، حلق، دندان حلقی، مری ، روده قدامی و خلفی و مخرج بوده و فاقد معده حقیقی می باشد.

تولید مثل طبیعی:

ماهی سفید از نظر هم آوری جزء ماهیان با تعداد تخم زیاد بوده و میزان هم آوری مطلق این ماهی از 19718 تا 147696 و بطور متوسط 74774 عدد تخم می باشد. میانگین تعداد تخم به ازای هر گرم از تخمدان 272 عدد تعیین شده است. اندازه قطر تخمک 2/1 تا 9/1 میلیمتر و رنگ تخم ها زرد متمایل به طلایی و گاهی به رنگ سبز مغز پسته ای می باشد.

مولدین نر در زمان تکثیر دارای وزن حداقل 400 گرم تا حداکثر 100/2 کیلوگرم و ماده دارای وزن حداقل 500 گرم تا حداکثر 300/3 کیلوگرم می باشند. سن بلوغ در نرها 3-2 سالگی و در ماده ها 4-3 سالگی می باشد. نسبت جنسی نر به ماده در شرایط تکثیر طبیعی در رودخانه های مختلف مهاجرت تکثیر متفاوت بوده و بطور کلی بین 2/3 به 1 تا 6/6 به 1 متغیر است.

ماهیان نر و ماده آماده تکثیر بر اساس فرم جمعیتی (پائیزه یا بهاره) در فصل پائیز و زمستان متناسب با میزان رسیدگی جنسی، درجه حرارت آب و هوا، میزان دبی آب، شفافیت، اکسیژن محلول و جریانات ساحلی دریا وارد تالاب انزلی و رودخانه های حاشیه جنوبی دریای خزر (سواحل ایرانی) شده و در بسترهای گیاهی یا قلوه سنگی با آب زلال و اکسیژن مناسب تخم ریزی می نمایند. ماهیان مولد نر و ماده پس از رسیدن به مرحله رسیدگی جنسی کامل و ورود به رودخانه تغییراتی در شکل ظاهری آنها ایجاد می گردد. ماهیان نر در این هنگام دوکی شکل شده و دارای زوائد سفید رنگ کاملاً برجسته در روی سر و اطراف بدن می گردند،که اصطلاحا" لباس عروسی نامیده می شود. ماهیان ماده نیز دارای سطح بدنی صاف و شکم برجسته و نرم و با تقارن جانبی می شوند.

معمولاً در کنار هر ماهی ماده 6-3 ماهی نر قرار گرفته و در این هنگام ماهی نر با تهیج ماهی ماده آنرا برای مالیدن خود به بستر تخمریزی تحریک نموده و ماهی ماده با فشار بر عضلات شکمی اقدام به رهاسازی تخم ها در داخل آب می نماید. بطور همزمان ماهیان نر نیز اسپرم های خود را در محیط تخم ها تخلیه نموده و باعث لقاح خارجی تخم ها می گردند. تخم ها پس از ورود اسپرم از سوراخ میکروپیل بداخل آنها با جذب آب حجیم شده و تقسیمات سلولی در آنها شروع و ادامه می یابد. در این هنگام جدار تخم ها چسبناک بوده و به بسترهای تخمریزی (قلوه سنگ ها ، تخته سنگها وگیاهان) می چسبند. معمولاً 16-14 روز در این حالت باقی مانده و با تشکیل و رشد جنین داخل تخم، جداره تخمک پاره و لاروها آزاد می شوند.

بوم شناسی

مناطق زیستی و پراکنش ماهی سفید در دریای خزر

عمده پراکنش ماهی سفید در دریای خزر مربوط به مناطق جنوبی و جنوب غربی این دریا بوده و از رودخانه اترک واقع در منطقه قفقاز ( ساحل غربی خزر میانی) تا سواحل جنوب ترکمنستان ماهی سفید بعنوان یک ماهی اقتصادی ارزشمند توسط صیادان صید می گردد. حضور ماهی سفید در دیگر مناطق دریای خزر از جمله خزر شمالی و رود ولگا به ندرت و موردی بوده و تاکنون هیچ گزارش رسمی مبنی بر مهاجرت ماهی سفید به این مناطق ارائه نشده است. به هر حال بیشترین تراکم و میزان صید ماهی سفید در طی سالیان متمادی مربوط به حدفاصل رودخانه های کورا در جمهوری آذربایجان و رودخانه سفیدرود در ایران بوده است. ولی در طی 25 سال گذشته و پس از رهاکرد انبوه بچه ماهیان سفید در تمامی سواحل ایرانی دریای خزر، پراکنش آن نسبت به گذشته با تغییراتی مواجه بوده و تراکم آن در سواحل استان های مازندران و گلستان نیز بیشتر گردیده است. بطورکلی می توان گفت که بیشترین تراکم ذخایر و صید ماهی سفید در حوزه سواحل ایرانی دریای خزر می باشد. پراکنش ماهی سفید در طول سال و نسبت به تغییرات فصول و دمای آب با تغییراتی توام بوده بطوریکه در اوایل فصل زمستان به دلیل برودت بیشتر آب در سواحل استان گیلان نسبت به سواحل استان مازندران، ماهی سفید تا حدودی مهاجرت بیشتری به سمت مناطق شرقی و گرم تر این استان داشته و بطور کلی به سمت عمیق تر دریا مهاجرت کرده و از ساحل دور می شود. ولی با نزدیک شدن فصل بهار و آمادگی ماهی سفید برای تخمریزی، از اسفند ماه هر سال حضور ماهی سفید در مناطق ساحلی بیشتر گردیده و در فروردین ماه به اوج خود می رسد. در گذشته تالاب انزلی و تالاب قزل آغاج ( در جهموری آذربایجان) از محل های مهم تخمریزی ماهی سفید محسوب می شدند ولی در حال حاضر این دو تالاب اهمیت سابق خود را از دست داده و به ندرت پذیرای مولدین ماهی سفید برای تخمریزی هستند. اکثر رودخانه های سواحل ایرانی دریای خزر در گذشته مورد استفاده تکثیر طبیعی ماهی سفید بوده ولی در حال حاضر بدلایل مختلف بیشتررودخانه های چلوند، لمیر، شفارود ، شلمانرود، سفیدرود، خشکرود، شیرود و بابلسر از محل های اصلی مهاجرت بهاره و تکثیر مصنوعی ماهی سفید در سواحل ایرانی دریای خزر محسوب می شوند. به غیر از رودخانه های سواحل ایرانی دریای خزر، رودخانه های اترک، سامور و کورا واقع در منطقه قفقاز نیز محل های تکثیر ماهی سفید خارج از سواحل ایرانی دریای خزر بوده که بدلایل آلودگی سواحل ، صید بی رویه مولدین و عدم تکثیر مصنوعی و بازسازی ذخایر از طریق رهاسازی بچه ماهی سفید در این مناطق ، میزان مهاجرت تخم ریزی به این مناطق بشدت کم شده و در حد بسیار ناچیز است.

ماهی سفید پس از تخم ریزی و بازگشت به دریا در تمام طول مدت باقیمانده بهار و تابستان در سواحل کم عمق دریای خزر که غنی از تولیدات جانوران کف زی است به تغذیه و رشد می پردازد.

در اواخر تابستان به علت گرمای بسیار زیاد آب تا عمق 30 متری که ایزوترمی گرم در لایه اپی لیمنیون بوجود می آید ، ماهیان سفید سواحل کم عمق را ترک کرده و در نقاط عمیق تر و در لایه ترموکلاین بسر می برند و مجدداً به هنگام چرخش دمایی پائیزه، ماهی سفید جهت تغذیه به قسمتهای کم عمق سواحل با عمق کمتر از 20 متر بر می گردد. در فصل پائیز مشاهده شده که ماهی سفید مهاجرت هایی را به صورت گله ای در امتداد ساحل از طرف غرب به شرق و یا بالعکس انجام می دهد. این مهاجرت ها به شرایط جوی و جریان های دریایی ناشی از باد بستگی کامل دارد.

در اواخر پائیز و آغاز زمستان با سرد شدن آب در لایه سطحی و لایه بندی حرارتی دریا ماهی سفید رفته رفته سواحل کم عمق ساحلی دریا را ترک نموده و به مناطق عمیق تر دریا رهسپار می شود، بطوریکه در آغاز فصل زمستان بخصوص در روزهای اول دی ماه لغایت ده بهمن ماه ماهی سفید را به ندرت می توان در نقاط کم عمق ساحلی مشاهده نمود. ماهی سفید زمستان را در نقاط عمیق نزدیک به بستر دریا با کمترین تحرک و جابجایی سپری نموده و در این هنگام از تغذیه کمی برخوردار است.

عمقی را که ماهی سفید در آن زمستان را طی می کند در پاره ای از موارد به بیشتر از 100 متر هم می رسد. ماهی سفید از اواسط بهمن لغایت اوایل اسفند در صورت مساعد بودن شرایط جوی مجدداً جهت تغذیه و ذخیره نمودن چربی و آمادگی ورود به رودخانه ها و تالاب به سمت مناطق ساحلی حرکت می نماید. این ماهی از اواسط اسفند لغایت اواسط اردیبهشت بسته به دمای آب ، جریانهای دریایی و شرایط اکولوزییکی وارد رودخانه ها و تالاب انزلی برای تخمریزی طبیعی می گردد.

تنوع جمعیتی و مهاجرت تولید مثل

ماهی سفید پس از مهاجرت به دریا مراحل تغذیه و رشد خود را در دریا سپری نموده و پس از رسیدن به سن بلوغ جنسی برای تولید مثل و تکثیر طبیعی وارد محیط های آب شیرین تالاب انزلی و رودخانه های منتهی به دریای خزر می گردد. این ماهی بر اساس مطالعات درژاوین و برگ در سال 1934 دارای دو فرم مهاجرتی و جمعیتی شامل ماهی سفید فرم پائیزه و ماهی سفید فرم بهاره می باشد.

ماهی سفید فرم پائیزه:

ماهی سفید مهاجر پائیزه در صورت مناسب بودن شرایط معمولاً از اوایل مهرماه از دریا از طریق کانال کشتیرانی شروع به مهاجرت به تالاب انزلی نموده و در این مرحله ابتدا ماهیان نر و سپس ماده ها وارد می گردند. مولدین عمدتاً به سمت رودخانه های منتهی به تالاب مثل سیاه درویشان، پسیخان، ماسوله و در شرایط آبی مناسب به طرف رودخانه پیربازار مهاجرت می کنند. این گروه معمولاً دوره زمستان گذرانی را در گستره آبی تالاب به خصوص تالاب مرکزی ، ابتدای تالاب غرب و منطقه شیجان در تالاب شرق در مناطق عمیق تر سپری نموده و سپس با گرم تر شدن هوا در اواخر زمستان به رودخانه هایی که دارای پوشش گیاهی در حاشیه مثل نی و لوئی بوده مهاجرت نموده و بروی گیاهان آبزی تخم ریزی می نمایند. به همین دلیل این فرم از ماهی سفید به ماهیان گیاه دوست یا فیتوفیلوس معروف هستند.

در زمان تخمریزی در کنار هر ماهی ماده معمولاً 3-2 ماهی نر شروع به تحریک آن نموده و تخم ها و اسپرم همزمان در آب رها شده و تخمکها بارور می گردند. تخمکها پس از بارور شدن به گیاهان آبزی چسبیده و در محیط پر اکسیژن گیاهان آبزی تقسیمات جنینی انجام شده و لاروها پس از حدوداً دو هفته از تخم ها خارج و شنای آزاد خود را شروع می کنند. به دلیل وجود شکارچیان متعدد در تالاب انزلی، لاروها شانس کمی برای رشد و توفیق مهاجرت به دریا را دارند. علاوه بر آن در اثر شرایط اکولوژیکی نامناسب در تالاب انزلی که گاهاً با کاهش شدید اکسیژنی و رسیدن تا حد صفر درجه همراه است، بخش زیادی از لاروها و بچه ماهیها عملاً تلف می گردند.

مولدین ماهی سفید فرم پائیزه پس از تخم ریزی در اواخر زمستان و اویل بهار مجدداً به دریا مهاجرت می کنند. این مولدین به محض رسیدن به دریا تغذیه فعال خود را برای جبران انرژی از دست داده شروع می نمایند. لاروهای حاصله در تالاب انزلی با توجه به منابع غذایی وسیع موجود دارای رشد بهتری از ماهی سفید بهاره بوده و معمولاً پس از 35-25 روز و رسیدن به وزن3-2 گرم به سمت دریا مهاجرت می نمایند، تا دوره رشد خود را با تغذیه از انواع غذاهای طبیعی در مناطق کم عمق دریای خزر سپری کنند.

ماهی سفید فرم بهاره:

جمعیت اصلی فعلی ماهی سفید در دریای خزر متعلق به جمعیت بهاره بوده که بیش از 98 درصد ذخایر آنرا تشکیل می دهند. پس از چرخش دمایی بهاره و یکنواخت شدن تقریبی درجه حرارت آب در سطح و عمق دریای خزر ، ماهی سفید بهاره از نقاط عمیق تر دریا به سمت سواحل مهاجرت می کند. معمولاً در اواخر زمستان و اوایل بهار ماهیانی که به سن بلوغ نرسیده اند جهت تغذیه و رشد در مناطق ساحلی و کم عمق مانده و ماهیان بالغ وارد رودخانه ها می شوند.

ورود ماهی سفید به رودخانه برای تکثیر طبیعی تابع عوامل زیادی از جمله درجه حرارت ، جریانهای دریایی ، دبی آب، میزان شفافیت و اکسیژن محلول رودخانه بوده و ماهیان مولد جهت تخم ریزی معمولاً به رودخانه هایی وارد می گردند که مراحل اولیه رشد خود ( از تخم تا مهاجرت به دریا) را در آن سپری کرده باشند. این عمل یعنی تشخیص رودخانه موطن به احتمال زیاد توسط خط جانبی ماهی انجام می گیرد (خانی پور ،1363)

ماهیان سفید فرم بهاره پس از عبور از مصب و ورود به رودخانه مسیر آن را به سمت علیای رودخانه طی نموده و در فواصل مختلف عمدتاً 800-500 متری از مصب در روی بسترهای شنی و قلوه سنگی تخم ریزی می نمایند. از اینرو ماهیان سفید مهاجر فرم بهاره به ماهیان قلوه سنگ دوست یا لیتوفیلوس معروف هستند.

تخمهای ماهیان سفید بهاره در بدو ورود به رودخانه در اواخر مرحله 4 رسیدگی جنسی بوده که طی مدت زمان کوتاهی پس از ورود و رسیدن به مکان های تخم ریزی، رسیدگی جنسی کامل شده و آماده تخم ریزی می گردند.

شروع تخم ریزی در ماهی سفید فرم بهاره از دمای 8 درجه سانتیگراد شروع و اوج تخمریزی این ماهی در دمای 15-13 درجه سانتیگراد است (Berg 1965).

در مهاجرت ماهیان سفید فرم بهاره معمولاً ماهیان نر ابتدا و ماهیان ماده پس از آنها وارد رودخانه شده و در رودخانه در کنار هر ماهی ماده معمولاً 4-3 ماهی نر قرار می گیرد. در این ماهیان پس از آمادگی کامل برای جفت گیری و تحریک ماهی ماده از سوی ماهی نر در اثر فشار عضلانی وارده به عضلات ناحیه شکمی در آبهای زلال، پراکسیژن و در لابلای قلوه سنگها تخم ها رها شده و همزمان با تخلیه اسپرم از سوی ماهی نر، تخم ها لقاح یافته و به قلوه سنگ ها می چسبند.

ماهی ماده برای تخم ریزی سعی می کند تا آبهای کم عمق و زلال را برای تخمریزی انتخاب کند. به همین خاطر گاهی باله پشتی و قسمتی از ناحیه پشتی ماهی از آب خارج شده و نمایان می گردد. در طول دوره تخم ریزی هر ماهی ماده معمولاً چندبار جفت خود را عوض نموده و جفت تازه ای انتخاب می نماید.

شدت عمل تخمریزی به حدی است که گاهی ناحیه شکمی و پهلویی ماهیان نر و ماده در اثر تماس مکرر و فشار وارده بر قلوه سنگها زخمی شده و ماهیان نر و ماده پس از تکثیر طبیعی در اثر انرژی از دست داده تقریباً بی حال شده و به راحتی توسط صیادان در رودخانه ها صید می گردند . ماهیان مولدی که پس از تخم ریزی به دریا می رسند برای ترمیم قوای جسمانی از دست داده فوراً شروع به تغذیه فعال می نمایند.

تخم های لقاح یافته پس از جذب آب متورم شده وبا چسبیدن به سنگ ها تا شکفتن تخم ها و خروج لاروها به همان صورت باقی می مانند. رشد و نمو جنینی ماهی سفید در درجه حرارت 16-14 درجه سانتیگراد و پس از 16-14 روز تکمیل گردیده و لاروها شنای آزاد خود را آغاز می کنند. بچه ماهی سفید فرم بهاره معمولاً به مدت 45-30 روز در رودخانه باقی مانده و سپس راهی دریا می گردند( خانی پور ،1363 ).

رشد ماهی سفید در دریای خزر

عمدتاً عوامل مختلفی بر رشد ماهیان تاثیر گذار بوده که از مهمترین آنها میتوان به صفات ارثی، سن، ذخایر غذایی، عوامل محیطی، بیماری ،آلودگی و غیره اشاره نمود.

مطالعات انجام شده نشان دادند که ضریب رشد ماهی سفید در جمعیت های سالیان گذشته یعنی سالهای 50-1349 با ضریب رشد آن در سال های اخیر تفاوت فاحشی را نشان می دهد. به طوری که میزان افزایش طول و وزن آن به ازای سن در سالهای اخیر به تدریج کاهش یافته است.(عبدالملکی ،1382) علت اصلی این امر را می توان به انجام برنامه بازسازی ذخایر و عملیات تکثیر مصنوعی آن مرتبط دانست که هر ساله توسط سازمان شیلات ایران به انجام می رسد. در ضمن صید بی رویه این ماهی در سال های گذشته و خارج شدن افراد سریع الرشد و بزرگ جثه آن به جهت استفاده از وسایل صید نا مناسب نیز از دلایل دیگر آن می باشد. همچنین تکثیر مصنوعی این ماهی در حال حاضر به نحوی است که استفاده از ماهیان مولد نر و ماده کمتر انتخابی بوده و بانک ژنی آنها به تدریج دچار تغییراتی شده است. در جدول 3 تغییرات میزان رشد طولی ماهی سفید در سالیان مختلف مورد مقایسه قرار گرفته است.

گروه (ساله)

سال

1

2

3

4

5

6

7

8

52-1351

6/24

3/37

2/42

9/49

7/52

5/58



72-1371

9/25

5/32

2/37

3/43

8/48

3/52

5/55

56

76-1375

2/23

8/28

5/33

1/41

8/44

2/48

7/50

7/51

84-1383

5/20

4/27

33

5/37

9/41

3/46

8/49

8/53

جدول 3 : مقایسه طول ماهی سفید صید شده توسط پره های ساحلی در سواحل ایرانی دریای خزر( بر حسب سانتیمتر )

چنانچه ملاحظه می گردد طول بالغین ماهی سفید 3 ساله در سال 51-1350 به طور میانگین 2/42 سانتی متر بوده در حالیکه این اندازه در سال 84-83 به 33 سانتیمتر کاهش پیدا کرده است. چنین روند کاهشی تقریباً در تمامی سنین ماهیان صید شده در طی سالیان متمادی نیز مشهود می باشد. از طرف دیگر میانگین طول و وزن ماهی سفید صید شده در سواحل ایرانی دریای خزر نیز طی سالهای 1370 لغایت 1382 روند كاهشی را طی نموده است . این مسئله نیز ممكن است ناشی از اثرات بازسازی ذخایر از طریق تكثیر مصنوعی ماهی سفید و کاهش توفیق در تکثیر طبیعی آن باشد.

به همین دلیل و برای حفظ بانک ژنی و صفات ارثی ماهی سفید لزوم آماده سازی رودخانه های مهاجر پذیر و ایجاد شرایط محیطی لازم برای تخم ریزی طبیعی و حتی تکثیر نیمه طبیعی ماهی سفید در استخرهای خاکی که امکان انتخاب طبیعی مولدین هرچند در مقیاسی کوچک وجود داشته باشد بیش از پیش ضروری به نظر می رسد.(خانی پور ، 1384)


منبع

کتاب ماهی سفید جواهر دریای خزر



تاریخ : پنجشنبه 14 اسفند 1393 | 11:02 ب.ظ | نویسنده : مهران رجبی | نظرات

  • بن تن | قالب وبلاگ | دنیای اس ام اس