تبلیغات
دامپزشکی و اطلاعاتی در رابطه با آن - آشنایی با بیماری زبان آبی (Bluetongue)

آشنایی با بیماری زبان آبی (Bluetongue)

 

بیماری زبان آبی چیست؟

بیماری زبان آبی بیماری ویروسی است كه توسط بندپایان و پشه­ها منتقل می­شود. گوسفند حساس­ترین دام در مقابل  این بیماری است  ولی بیماری در بز،  گاو  و شتر نیز دیده می­شود. در این حیوانات آلودگی اغلب بدون نشانه­های بالینی است. آثار ویروس زبان آبی در همه قاره ها به جز قطب جنوب دیده شده است و در ایران نیز با آزمایشات سرمی آلودگی با آن نشان داده شده است و میزان این آلودگی بالا است. علایم بالینی بیماری نیز گاهی دیده می­شود.

 

 

كدام حیوانات درگیر این بیماری میشوند؟

با وجود آنكه میزبانهای مهره دار ویروس بلوتانگ شامل بسیاری از  نشخواركنندگان اهلی و وحشی از جمله، گوسفند، بز، گاو، گاومیش، آهو، و شتر میباشد؛ لیكن زبان آبی عموما بعنوان بیماری گوسفند شناخته شده است .حساسیت نژادهای مختلف گوسفند متفاوت بوده و برخی نژادها بسیار حساس تر هستند.    گاو و گاومیش میزبانهای مهره دار اولیه ویروس بوده و ویروس در بدن آنها بمدت طولانی تكثیر میشود و آلودگی در آنها عموما بشكل غیرآشكار است. آلودگی به بلوتانگ علاوه برگاو در بز ، شتر یك كوهانه و نشخواركنندگان وحشی (گاهی حتی در گوسفند) بصورت عفونت غیرآشكار است.

 

نحوه انتقال وانتشار بیماری چگونه است؟

سرایت از طریق تماس صورت نمیگیرد و  برخی از پشه های جنس كولیكوئیدس(حشره میزبان)،  ویروس بلوتانگ را در میان نشخواركنندگان حساس انتقال میدهند ؛ این حشرات میزبان با خونخواری از دامها آلوده میشوند. پشه های آلوده برای تمامی عمر قادر به انتقال عفونت هستند. از آنجا كه پشه ها تنها ناقلین طبیعی مهم ویروس بلوتانگ هستند، بنابراین پراكندگی و شیوع این بیماری از عوامل زیست محیطی (مثلا بارش زیاد، دما، رطوبت و ویژگی های خاك) تبعیت مین­مایند و در بسیاری از نقاط جهان وقوع عفونت بصورت فصلی است.  ویروس بلوتانگ عفونت های پایدار در نشخواركنندگان ایجاد نمی­كند از اینرو بقای جرم عامل در محیط زیست با عوامل بقای حشره میزبان مرتبط می­باشد.

 

علائم بالینی بیماری چیست؟

دوره كمون این بیماری معمولا 5-10 روز است. عوارض ناشی از عفونت، از فرم غیر آشكار بیماری در اكثریت قریب به اتفاق دامهای آلوده تا فرم مهلك در قسمتی از جمعیت گوسفند،بز،آهو و ... متغییر است؛ اما گاهی عفونت منجر به بروز شكل بالینی بیماری میشود.

 

علائم فرم حاد (گوسفند و بعضی از گونه های آهو)

• تب تا 42 درجه سانتی گراد، ترشح بیش از حد بزاق، افسردگی، نفس نفس زدن

• ترشحات بینی ابتدا روشن است كه بعدا موكوسی-چركی شده و پس از خشك شدن در اطراف بینی پوسته ایجاد میكند.

• پرخونی پوزه، لب ها، صورت، پلك و گوش كه منجر به تورم و ادم می­شود.

• زخم و نكروز مخاط دهان معمول است.

• زبان ممكن است پرخون و متورم و سپس كبود شده  و از دهان خارج شود.

• پرخونی عروق نوار تاجی سم، كشاله ران، زیربغل و میاندوراه ؛ لنگش ناشی از تورم ناحیه تاجی سم .

• در موارد شدید بیماری، پیچش دائم سر به یكطرف بعلت اسپاسم دردناك عضلات.

• سقط جنین و یا تولد بره با نقص مادرزادی و یا ناهنجار.

• عوارض ثانویه ذات الریه (عفونت ثانویه) میتواند بروز نماید.

• مرگ در 8-10 روز رخ داده و یا بهبودی در مدت طولانی همراه با ریزش مو، نازایی و تاخیر رشد حاصل خواهد شد .

فرم خفیف:  پرخونی گذرا، ترشحات خفیف چشم وبینی دیده میشود.

فرم عفونت غیرآشكار :  این فرم عفونت بصورت مكرر در گاو و گونه های دیگر براثر آلودگی به سروتیپ های خاص ویروس رخ میدهد .

 

پرخونی بافت دهان و زخم تاج سم در بیماری زبان­آبی

 

یافته های پس ازمرگ این بیماری كدام است؟

• احتقان، ادم، پرخونی و زخم مخاط گوارشی و تنفسی (دهان ، مری ، معده ،شكمبه، روده ، مخاط نای)

• وقتی كه عوارض ثانویه رخ دهد، پنومونی دو طرفه مشاهده می­شود.

•در موارد منجر به مرگ، ممكن است ریه ها پرخونی شدید نشان دهند و برونش­ها پر از كف شود.

•حفره سینه و كیسه پریكارد ممكن است حاوی مقدار زیادی از مایع پلاسما مانند باشد.

•درپایه شریان ریوی قلب خونریزی دیده می­شود.

• پرخونی لامینای سم و نوار تاجی سم دیده می­شود.

• بزرگ شدن گره های لنفاوی و طحال دیده می­شود.

 

علائم این بیماری با كدام بیماریهای دیگر قابل اشتباه است؟

بیماری بلوتانگ میبایست از  این بیماریهای تفریق گردد:


• اكتیمای واگیردار(CE)

• تب برفكی(FMD)

• وزیكولار استوماتایتیس(VS)

• تب نزله ای بدخیم(MCF)  

• اسهال ویروسی گاو(BVD)

• رینوتراكئیت عفونی گاو(IBR)

• عفونت پارا آنفلوآنزای 3 (PI3) 

• آبله گوسفند  

•ذات الریه  

•مسمومیتهای گیاهی و حساسیت به نور

• طاعون نشخواركنندگان كوچكPPR 

• كرم بینی (آلودگی به Oestrus ovis) 

• هموراژیك اپیزئوتیك گوزن (EHD) 

• پلی آرتریت ، فوت رات ، آبسه پا


  

چه اقداماتی برای پیشگیری و كنترل بیماری زبان آبی متداول است؟

 دونوع اقدام برای كنترل و پیشگیری این بیماری وجود دارد:

• در مناطق (كشورهای) عاری از بیماری : كنترل ناقلین، كنترل جابه جایی دام ، قرنطینه و بررسی سرولوژیك كانونهای آلوده ،

• در مناطق (كشورهای)آلوده به بیماری :

كنترل ناقلین

استفاده از واكسن

هر دو نوع واكسن زنده تخفیف حدت یافته و كشته بلوتانگ در حال حاضر در دسترس است ؛ واكسنهای زنده تخفیف حدت یافته بصورت خاص سروتیپ (serotype specific) هستند. سروتیپ واكسن باید با ویروس عامل عفونت یكسان باشد. واكسنهای زنده تخفیف حدت یافته می توانند به دامها واكسینه نشده انتقال یافته و با سویه های موجود در محیط تركیب شوند كه  منجر به ایجاد سویه های ویروسی جدید شود. امكان بروز ناهنجاریهای جنینی در دامهای واكسینه وجود دارد.



تاریخ : پنجشنبه 28 خرداد 1394 | 07:36 ب.ظ | نویسنده : مهران رجبی | نظرات

  • بن تن | قالب وبلاگ | دنیای اس ام اس